Olsok

Olsok II. 29.07.18.
Åsane kirke
Luk. 9,23-26

Det er som nordmann litt kjekt å tenkje på at vi i det minste har ein historisk person som i alle fall ein del menneske utanfor våre landegrenser kjenner til. Olav den heilage. Han døydde som kjent i slaget på Stiklestad på denne datoen, 29.juli, i 1030.
Han fall i kamp mot bønder som ikkje var heime i onnearbeidet midt på sommaren, men som heller tok til øks og spyd og sverd for å nedkjempe den mektige kongen. Olav hadde gjennom rundt 15 års styringstid fått større og større makt i landet. Makt som også gjorde at han hadde mange fiendar. Dei fekk han bl.a. fordi han med til dels grove midlar verka til at kristendomen etter hans påtrykk fekk så pass rotfeste i landet at det heretter uvikla seg ein ny nasjonalreligion med ei katolsk statskyrkje.

Dette er kongen som var mektig og viktig før sin død. Men som vart mykje større, og sjølve nasjonalikonet og helgenkongen framfor alle andre, ved at han døydde i det som vart opplevd som ein martyrdød.
Allereie eit år etter at at han fall på Stiklestad vart kan helgenkåra, og det uvikla seg på kort tid ein omfattande og nesten ubegripeleg stor helgenkult rundt St.Olav.

Til og med i mektige Roma, i ei av staskyrkjene, San Carlo av Corso, på hovududgata i pavens by, finn vi det mektige Olavsaltaret med motiv av den norske kongen.
Kva vi skal tenkje og meine om denne fantasifulle, romantiske og nasjonalistiske framstillinga av Olav er ikkje så godt å seie noko sikkert om.
Den katolske biskopen Oslo i dag, Bernt Eidsvik, brukar desse orda:
Altartavla «- har representert en utfordring for katolske nordmenn med historisk bevissthet og god smak»

Rundt om i verda finst det massevis av Olavsmonument. Minst 43 kyrkjer ber namnet hans over heile verda.
I Norden er det ingen katolsk helgen, bortsett frå Maria, som er så mykje portrettert som Olav. Endåtil i fødselskyrkja i Betlehem finst det eit dårleg bilete av han, så dårleg at det ikkje gjev meining i å vise noko foto av det.

Det er ingen tvil om at Olav er ein viktig og godt kjent historisk person frå vår felles nasjonale arv. Men kva som er fakta og kva som er legender rundt denne kongen, det er ikkje lett å verte klok på. Det som synest å stå fast, er at etter Olav hadde kristentrua og kristne lover overteke for dei gamle norrøne ideala i landet vårt.
Det har har hatt gjennomgripande, detaljert, og til dels fullstendig styrande innverknad på dagleglivet, på trua, og på måten å gå inn i døden på, for nordmenn – heilt til denne dag.

På olsokdagen dette året har vi i denne kyrkja til og med vore vitne til at eit nytt menneske, ei lita norsk jente, har fått del i den kristne dåpen – det aller fremste teiknet på at arven etter Olav lever vidare inn i vår tid.

Så er det også slik på olsokdagen i år, at vår kyrkje har sett opp eit avsnitt frå Lukasevangeliet som preiketekst, Eit ord som handlar om å følgje Jesus. Eit kraftig kallsrop til å bere krossen sin. Til å følgje han, jamvel om det kostar livet.

I så måte kan vi lære av Olavsforteljingane. Ei preike som denne er ikkje ein fagleg, historisk gjennomgang og ei drøfting av kva som er fakta, og kva som er dikt, eller i beste fall legendarisk rundt Olav.

Eg vel å la det liggje, for heller å verte litt inspiret av dette maleriet av Olav frå kyrkja i Roma.
Jau då. Eg ser nasjonalismen, som eg til dagleg likar svært dårleg. Den tyt ut av biletet. Men skal eg tru dei som har vore i kyrkja i Roma og sett biletet, er det noko anna ved det som rettferdiggjer at vi løftar det fram nettopp i dag.
Arkitekten, professoren og Romakjennaren Thomas Thiis-Evensen seier dette om denne figuren:
Skikkelsen i San Carlo viser en nordisk helgen i romersk tjeneste som var å være Kirkens tjener. For i hvilken retning er det han ser og hvem er det han rekker kongsscepteret til? Det er til Kristus i alteret innerst i koret, som en gest av evigbåren hengivelse tvers gjennom kirkerommet.

Olav har Kristus i fokus. Kristus ved hovudaltaret i denne kyrkja der maleriet heng. Kongecepteret skal gjevast til til han. Til han Olav gjekk i døden for.

Eg høyrer ekkoet frå Jesu stemme. Det han seier til oss alle på denne dagen: «Vil noko følgja meg, må han seia nei til seg sjølv og dag for dag ta krossen sin opp og følgja meg. For den som vil berga livet sitt skal mista det. Men den som mistar livet sitt for mi skuld skal berga det.»

Eg trur det er på tide å takke Olav for følgjet i dag.
Eg trur vi skal bruke resten av denne gudstenesta til å reflektere over kva dette kallet om etterfølging av Kristus, så og seie på død og liv, betyr i ein norsk høgsommar drygt 1000 år etter kampane på Stiklestad.

I dag har vi som preiketekst det same som med nesten identiske ord er sagt i Matt 16, som var tekstord i kyrkjene våre for litt over ein månad sidan. Den søndagen preika eg i Ytre Arna, og også då var eg oppteken av kva det betyr dette som Jesus seier om å seia nei til seg sjølv og dag for dag ta krossen sin opp og følgja meg. For den som vil berga livet sitt skal mista det. Men den som mistar livet sitt for mi skuld skal berga det.»

Seie nei til seg sjølv – ta opp krossen – følgje Jesus.

Dei heng saman desse tre ledda. Og det viktigaste er å følgje Jesus. Heldigvis er det mange her i kyrkja som har lytta til det same kallet som Jesu læresveinar fekk som det aller første kall frå Meisterens munn. ”Kom, følg meg” (Matt.4,19) sa han.

Det kan kome til å koste. Kanskje har du opplevd prisen allereie?

Jesu kross skal berast. Børa er ikkje lett. Men samanlikna med det dei opplever, dei som vert martyrar for si tru, så er kvardagsopplevingar av motstand mot vanleg, vestlandsk kyrkjeliv berre som ei flis i fingeren å rekne. 

”Følg meg”, sa Jesus. Også menneske som lever i land med brutale, undertrykkjande stryresett har teke mot den utfordringa. Menneske som den dag i dag må tåle at livet deira kjem i fare fordi dei trur. Olav var det første norske martyr. Difor minnest vi han i dag.
Men tallause martyrar har bøtt med livet seinare. Også i våre dagar. I dette året, 2018.

Den 22.mai i år kunne vi lese ein stor reportasje i Vårt Land frå Irak. Der er dei kristne nærast utrydda mange stader.
I eit av dei eldste kloster i verda, Mar Mattai-klosteret, budde det ein gong 7000 menneske. No bur det sju. Denne staden ligg like ved Ninive, byen som Gud sparde på Jona si tid. Men i 2014 vart mange av desse martyrar under IS-styret. Byen vart ikkje spart lenger.
For 15 år sidan var det 1,6 millionar kristne i Irak. I dag er det ein stad mellom 150.000 og 250.000.
Ein av dei sju som bur i klosteret i dag er munken Yousiff. Munken Yousiff sin profeti no i år vert kviskra fram til journalisten frå VL: « - Om fem år er det ingen kristne igjen i dette landet.» (https://www.vl.no/kultur/i-himmelen-og-helvete-1.1147066) 

Kyrkjelyden i Åsane har kristne brør og søstre over heile verda.
Enno er det att nokre få kristne søsken i Irak.
Den krossen du og eg må bere for å vere i Jesu følgje er lett som ei fjør samanlikna med den som kviler på skuldrene til dei som møter vald og tortur når dei tek opp krossen sin for å gå i lag med han dei trur på.

Å følgje Jesus er ikkje noko vi kan tvingast til. Vi vert kalla til det. Det er friviljug. Til og med vi som vart borne til Jesus som hjelpelause småborn og fekk teikna krossteiknet over oss fordi foreldra våre ville det slik, vi kan når vi vert vaksne, seie nei til den krossen vi er merka med. Så ligg vegane der og ventar på oss. Livsvegane. Vegar som er kanta med innbydande freistingar. Livet som lokkar med rikdom og glede, fridom og livsutfalding. Men slike vegar går mange gonger utanom Jesus.

Kallet til etterfølging er likevel krystallklårt frå Jesus. Krossmerket fekk du i dåpen. Det let seg ikkje viske bort. Du høyrer han til. Han vil så gjerne at du skal følgje han vidare gjennom livet. Ikkje fordi det er lettaste vegen. Tvert om. Det er ein veg der du må bere krossen din sjølv.
Men det som synest å vere ein snarveg langs ein opplyst og innbydande hovudveg, den vegen kan ende så forferdeleg galt når du ein gong er ved vegs ende.

Luk 9:24-25 For den som vil berga livet sitt, skal mista det. Men den som mistar livet sitt for mi skuld, skal berga det. Kva gagnar det eit menneske om det vinn heile verda, men mistar si sjel og går til grunne? 
Ein gong vart du i dåpen merka med krossteiknet. Dette var teiknet på kven du høyrer til. Krossen er også det merket som du går under når du vil følgje Jesus i livet i lag med ei andre kristne i din kyrkjelyd.
Det er den krossfeste og oppstadne Jesus Kristus som kallar deg til å gå vidare i lag med han på denne søndagen.

Kan hende vil det for deg på denne sommarsøndagen vere eit heilt spesielt kall å reise seg i dag, og for første gong i livet, eller for første gong på lenge, lenge, å våge seg fram til Herrens bord, til nattverdmåltidet. Der møter han deg i dag. Han som gjennom Ordet kallar på deg no. Han som i brødet og vinen kjem deg så nær at du får ete og drikke han, slik han sjølv bad oss å gjere.
Å gå til nattverd kan vere din måte å svare på utfordringa. Med Guds hjelp vil du prøve å bere krossen, og du vil heretter følgje Jesus dit han vil ha deg.

Eg vil følgje Jesus

4. søndag i treeiningstida II ~ 17.juni 2018.  Ytre Arna.  Matt. 16,24-27

Vil du vere i lag med Jesus?
Heilt sidan du gjekk på søndagsskulen har du fått dette spørsmålet. Mange av dykk har gått mykje til kyrkje og på bedehuset fram gjennom åra. Gong på gong kom dette spørsmålet, eller eit liknande, frå han som stod på talarstolen. Kan hende var du på leir den gongen du var ung. Då lærde du barnesongen med refrenget: ”Ja, nå vet jeg hva jeg vil: Jeg vil følge Jesus. Ingen ting å lure på. Jeg har alt bestemt meg nå, jeg vil følge Jesus”

Eg håpar at du som har kome til gudsteneste i dag har tanken på at du vil følgje Jesus i hovudet ditt, og at trongen til å vere i Jesu følgje bur i hjarta ditt.
Ja, eg ikkje berre håpar det. Eg trur at slik er det verkeleg for mange av dykk. Du ber på eit inderleg ynskje om å følgje Jesus i kvardagen.

”Ja, nå vet jeg hva jeg vil: Jeg vil følge Jesus. Ingen ting å lure på. Jeg har alt bestemt meg nå, jeg vil følge Jesus”

La denne enkle barnesongen syngje i ditt indre. For det kan vere godt med eit slikt ankerfeste når vi no skal reise oss og lytte til preiketeksten i dag; ein tekst med verkelege utfordringar til alle som vil vere i Jesu følgje:

Tekstlesing

Matt 16:24 Jesus sa til læresveinane: "Vil nokon følgja etter meg, må han seia nei til seg sjølv og ta krossen sin opp og følgja meg…
Dette er ikkje akkurat søndagsskulepensum.

Den gongen då vi var små, var det ikkje så vanskeleg å følgje Jesus. Men vi vart ikkje så store før det tok til å gå opp for oss at å følgje tett inn på denne karen, det innebar meir enn å syngje dei gamle barnesongane.
Sanninga i Jesu ord om at det å følgje Jesus også inneber å seie nei til seg sjølv, kom snart for dagen. Dette er aldri lett. Å seie nei til seg sjølv. For ingen står oss nærare enn oss sjølve.
I første omgang utfordrar dette ordet egoismen i oss. Og den sit djupt og fast. Kor ofte maktar vi å seie nei til oss sjølve?
Betre vert det ikkje når Jesus held fram med å tale om å ta opp krossen sin for å følgje han. Med ein gong vert det heile dramatisk vanskeleg. Ta opp krossen sin! Kva meinast med det?

Seie nei til seg sjølv – ta opp krossen – følgje Jesus.

Dei heng saman desse tre ledda. Og det viktigaste er å følgje Jesus. Heldigvis er det mange her i kyrkja som har lytta til det same kallet som Jesu læresveinar fekk som det aller første kall frå Meisterens munn. ”Kom, følg meg” (Matt.4,19) sa han.

Det kan kome til å koste. Kanskje har du opplevd prisen allereie? Det gjorde vondt den gongen kameratar vende deg ryggen med eit overberande eller kanskje forakteleg smil fordi du valde Jesus i staden for ein utsvevande fylletur. Du fekk stikkande kommentarar då du som kalla deg kristen ikkje heilt makta å leve opp til forventningane som folk flest har til kristenfolket. Det gjorde dobbelt vondt. Du var skuffa over deg sjølv aller mest, og så desse giftpilane av vonde ord attpå.

Jesu kross skal berast. Børa er ikkje lett. Men samanlikna med det dei opplever, dei som vert martyrar for si tru, så er slike kvardagsopplevingar frå vanleg, vestlandsk bygdeliv berre som ei flis i fingeren å rekne.

”Følg meg”, sa Jesus. Også menneske som lever i land med brutale, undertrykkjande stryresett har teke mot den utfordringa. Menneske som den dag i dag må tåle at livet deira kjem i fare fordi dei trur.

Den 22.mai i år kunne vi lese ein stor reportasje i Vårt Land frå Irak.
Der er dei kristne nærast utrydda mange stader.
I eit av dei eldste kloster i verda, Mar Mattai-klosteret, budde det ein gong 7000 menneske. No bur det sju. Denne staden ligg like ved Ninive, byen som Gud sparde på Jona si tid. Men i 2014 vart mange av desse martyrar under IS-styret. Byen vart ikkje spart lenger.
For 15 år sidan var det 1,6 millionar kristne i Irak. I dag er det ein stad mellom 150.000 og 250.000.

Ein av dei sju som bur i klosteret i dag er munken Yousiff.
Munken Yousiff sin profeti no i år vert kviskra fram til journalisten frå VL:
« - Om fem år er det ingen kristne igjen i dette landet.»
(https://www.vl.no/kultur/i-himmelen-og-helvete-1.1147066)

Kyrkjelyden i Ytre Arna har kristne brør og søstre over heile verda.
Enno er det att nokre få i Irak.
Den krossen du og eg må bere for å vere i Jesu følgje er lett som ei fjør samanlikna med den som kviler på skuldrene til dei som møter vald og tortur når dei tek opp krossen sin for å gå i lag med han dei trur på.

Å følgje Jesus er ikkje noko vi kan tvingast til. Vi vert kalla til det. Det er friviljug. Til og med vi som vart borne til Jesus som hjelpelause småborn og fekk teikna krossteiknet over oss fordi foreldra våre ville det slik, vi kan når vi vert vaksne, seie nei til den krossen vi er merka med. Så ligg vegane der og ventar på oss. Livsvegane. Vegar som er kanta med innbydande freistingar. Livet som lokkar med rikdom og glede, fridom og livsutfalding. Men slike vegar går mange gonger utanom Jesus.

Kallet til etterfølging er likevel krystallklårt frå Jesus. Krossmerket fekk du i dåpen. Det let seg ikkje viske bort. Du høyrer han til. Han vil så gjerne at du skal følgje han vidare gjennom livet. Ikkje fordi det er lettaste vegen. Tvert om. Det er ein veg der du må bere krossen din sjølv.
Men det som synest å vere ein snarveg langs ein opplyst og innbydande hovudveg, den vegen kan ende så forferdeleg galt når du ein gong er ved vegs ende.

Matt 16:25-26 For den som vil berga livet sitt, skal mista det. Men den som mistar livet sitt for mi skuld, han skal finna det. Kva gagnar det eit menneske om det vinn heile verda, men taper si sjel? Eller kva kan eit menneske gje til vederlag for si sjel? 

Visst går det an å vinne heile verda. Eller i alle fall ein dryg bit av verda. Meir enn det vi treng til. Velfødde, rike nordmenn, alle vi som er her i kyrkja i dag; vi er gode døme på det.

Vil du vere i lag med Jesus?
Det var mitt innleiande spørsmål då eg steig opp på preikestolen i dag. Berre det faktum at du sit i kyrkjebenken på denne sommarsøndagen seier noko om at det vil du gjerne.

Vil du seie nei til deg sjølv, ta opp krossen din og følgje han? Eg trur det er ditt ynskje det også.

Ein gong vart du i dåpen merka med krossteiknet. Dette var teiknet på kven du høyrer til. Krossen er også det merket som du går under når du vil følgje Jesus i livet i lag med ei andre kristne i din kyrkjelyd.
Det er den krossfeste og oppstadne Jesus Kristus som kallar deg til å gå vidare i lag med han på denne søndagen.

Kan hende vil det for deg på denne sommarsøndagen vere eit heilt spesielt kall å reise seg i dag, og for første gong i livet, eller for første gong på lenge, lenge, å våge seg fram til Herrens bord, til nattverdmåltidet. Der møter han deg i dag. Han som gjennom Ordet kallar på deg no. Han som i brødet og vinen kjem deg så nær at du får ete og drikke han, slik han sjølv bad oss å gjere.
Å gå til nattverd kan vere din måte å svare på utfordringa. Med Guds hjelp vil du prøve å bere krossen, og du vil heretter følgje Jesus dit han vil ha deg.

Gjer som vi gjorde det på søndagsskulen eller på barneleir: La barnesongen vi ein gong lærte, vise vegen vidare inn i sann og glad kristusetterfølging:
”Ja, nå vet jeg hva jeg vil: Jeg vil følge Jesus. Ingen ting å lure på. Jeg har alt bestemt meg nå, jeg vil følge Jesus”

AMEN

Det usynlege

Pinsedag II. 20.mai 2018     
Eidsvåg kirke
Johs 14,15-21

Det usynlege er alltid vanskeleg.
Vanskeleg å gripe. Vanskeleg å begripe. Vanskeleg å ta inn over seg. Augene våre sansar ikkje det usynlege.

Jesus var synleg mellom oss i ein kort mannsalder. Dei som levde i hans samtid såg han som barnet i snikkarverkstaden som tumla rundt føtene til Josef. Dei såg han då han som tolvåring tok innersvingen på dei gamle, lærde mennene i tempelet i Jerusalem. Eller då han vandra rundt i Galilea saman med sine nære vener. Dei høyrde og såg då han heldt taler eller gjorde under. Folkemengda rundt krossen grøssa over dei dei hadde sett og opplevd då han anda ut og mørkret senka seg over Jerusalem på langfredag. Og med truande vantru var det til og med nokre som såg han etter oppstoda. Tomas fekk endå til leggje hendene i sårmerka til Jesus etter hans oppstode.

Historia om den synlege og levande Jesus går an å begripe. Vi har så mange vitne om det som hende. Slik vi har vitnemål om andre historiske personar. Men knapt nokon historisk person så langt tilbake i tida er så godt dokumentert som Jesus.

Vanskelegare vert det når Jesus etter kvart vert borte.
Vi ser han ikkje lenger. Jesus sa det sjølv: «Om ei lita stund ser ikkje verda meg lenger.»

Det usynlege er vanskeleg.
Difor er også pinse vanskeleg. Vanskelegare enn jul.
Vanskelegare enn påske.
Difor er det ei lett oppgåve for journalistar å intervjue folk på gata om pinse og få fram ei endelaus rekkje av folk som synest å vere heilt blanke om kva denne høgtida handlar om.

Jesus seier sjølv kva dette handlar om i dei orda vi har lese i lag: «Sanningsanden som verda ikkje kan ta i mot. For verda ser han ikkje og kjenner han ikkje.»

Det er pinse i vår kyrkje enno eit år. Vi feirar den vanskelege festen for det som er lite kjent i vår kristne tru. Det som er vanskeleg å forstå. Og for mange: Også vanskeleg å tru. Det usynlege.

Fordi dette er vanskeleg, er det godt at Anden sjølv har lagt ord i munnen på menneske med formuleringsevne, med lyrisk sans og skaparkraft i språket. F.eks gjeld det den svenske salmediktaren Anders Frostenson som har skrive ein av dei salmane som har dei aller enklaste orda og dei aller enklaste bileta. Men gjennom desse korte salmeversa forklarar han det som er så vanskeleg:

Vinden ser vi ikke,
men vi merker den,
snart som stille susing,
snart som storm igjen.

Ånden ser vi ikke,
men hans stille røst
taler i vårt hjerte
både tukt og trøst.

Fra vår Gud i himlen,
ham som ingen ser,
kommer Ånden til oss
og et under skjer.

Pinsa er usynleg. Som vinden. Som stormen. Som pusten.
Likevel er pinsa verkeleg. Steng for lufta når du skal puste, så vil du kjapt merke at det usynlege er livsviktig.

Vi som er ein del av den kristne kyrkja på denne pinsedagen, vi er alle av dei som vert kalla for Guds born. Gjennom dåpen fekk vi Gud til Far og Jesus som vår bror. Gjennom dåpen fekk vi den same Heilage Ande som vart utrend over læresveinane den første pinsedagen. Gjennom dåpen kjem Jesus nær oss og vil vere nær oss i vår kvardag.

Jesus er nær oss ved sin Heilage Ande. Vi kan ikkje sjå han, men vi opplever verknadene av at han er her. Det er som med vinden. Vi ser ikkje vinden, men når stormen ular høyrer vi lyden og vi ser verknaden når trær bøyer seg og bølgjene slår. Det er som med pusten. Vi ser ikkje vår eigen pust, men når pusten vert hindra, merkar vi det på ein dramatisk måte.

Slik har også Anden sine verknader i vårt kvardagsliv som kristne. Anden skal rettleie oss, undervise oss, syne vegen til Gud for oss. Anden skal overtyde oss om synd og Anden skal peike på at Jesus er den som kan bere syndene i vår stad slik at denne børa ikkje vert til hinder for ein open veg inn til Gud.

På pinsedag vart desse verknadene av Anden dramatisk demonstrert. Peter stod fram og heldt ei mektig tale som resulterte i at dei som høyrde på kjende at det stakk dei i hjarta fordi dei skjøna at dei bar på synd i seg. Dei kom i syndenaud og ropa: ”Kva skal vi gjere?” Og meldinga tilbake frå den åndsfylte Peter var at dei skulle omvende seg og la seg døype. (Apgj.2,14ff)
Andens verknad var ikkje først og fremst lyden av ein sterk vind eller tunger av eld som sette seg på læresveinane. Det var ytre teikn som manifesterte seg den eine gongen. Den viktigaste verknaden av pinseunderet var at dei mange som var samla i Jerusalem kunne forstå læresveinane fordi dei talte framande språk slik at alle fekk høyre om Herrens storverk på sitt eige tungemål. (Apgj.2,11)

Det er når slike opplevingar vert levande for eit menneske i vår tid, at vi merkar at Anden pustar sin livgjevande varme også inn i våre liv.

Når Ordet frå Bibelen vert levande for oss slik at Skrifta vert opna og vi ser Jesus stige fram frå Bibelens sider, ikkje berre som ein litterær figur, men som ein lys levande Frelsar, som ein omsorgsfull bror og som Guds eigen son som tek oss ved handa for å leie oss på vegen til vår heim i Guds rike; då er det pinse anno 2018.

I hundrevis av år har dette hendt, på nytt og på nytt i vår kyrkje. I generasjon etter generasjon har Jesus vorte forkynt slik at folk har forstått kva dette handlar om. Ikkje gjennom veldige under og teikn. Men ved at Talsmannen har kviskra det udøyelege Ordet om Jesus i våre øyro og i vårt hjarte og slik tent ein usynleg flamme av tru i oss. Vi har kjent at vi er ikkje åleine. Vi er ikkje som foreldrelause born. Difor ber vi ”Vår Far”. Og sjølv om vi ber til ein Far som er i himmelen, så er han samstundes så nær at vi kan kjenne pusten hans. Anden hans. Den Heilage Ande.

Jesu avskilsord til læresveinane er sanne også for deg og meg: ”Eg kjem til dykk”.

Er dette berre fjern teori for deg som lyttar til desse orda?
I så fall vil eg seie til deg, kjære kyrkjegjest: Så lenge du går i lange bogar utanom dei stadene der du har sjanse å kome nær Guds ande – eg tenkjer på kyrkja og på Bibelordet eller på den private bøna, - så lenge vil all tale om Andens gode kraft og Andes rike frukter aldri verte meir enn tørre, og i beste fall interessante, ord. Men vågar du å opne deg for bodskapen, å lytte og å be ei forsiktig bøn om at Anden må kome på innsida av livet ditt, då kan store ting snart hende.

Tenk deg at du er ute og går i sterk vind. Du har på deg ein stor frakk eller kåpe. Dersom du knappar frakken tett om deg, surrar beltet stramt til rundt livet og krøkjer deg i hop, merkar du lite til at du har eit slikt plagg på deg. Men opnar du kåpa og brettar henne ut, fungerer plagget omtrent som eit segl. Vinden tek tak i deg og fører deg av garde. Har du då medvind, kan det til å med verte lettare å gå.

Når vinden frå Vår Herre vil ta tak i deg, går det an å knappe så tett igjen at vi vert lite påverka.
Slik skulle det ikkje vere. Som kristne vil vi vere djerve og dristige. Vi vil ut i vinden. Kjenne at Gud ruskar i oss, og oppleve spanande seglasar i frisk vind.
Men vi treng ikkje uroe oss for å havarere. Gud held si hand over oss. Han fører oss trygt gjennom stormar og motgang. Han trøyster og stør oss.

Men han kallar heile tida på oss. Han vi ha oss i teneste for seg. I teneste for kjærleiken. Han vil at vi skal elske og tene. Halde boda hans og lever nær han. Då ber vi det som Bibelen kallar Andens frukter. Kjærleik, glede og fred står det om i Galatarbrevet (Gal.5,22)

Det hender i dag også. I 2018. Framleis renner Gud ut av sin Ande. Det er spanande ting som følgjer med for den som vil ta mot av dei gåvene Gud auser over si kyrkje. Livet nær Gud, livet i Anden, er eit liv i overflod på gode opplevingar i lag med Jesus, vår bror.
Han er i dag hjå sin Far i himmelen. Samstundes er han ved sin Heilage Ande nær i livet til deg og meg. Vi vil ikkje dra oss unna dette livet, men i staden opne oss for gåvene han gjev oss, ta i mot dei og bruke dei i teneste for han og for vår neste.
Då vert det framleis ei velsigna pinse for oss alle!
AMEN.

BØN - HIMMELSK KOMMUNIKASJON

.
Bøn er så enkelt.
Ein stille tanke. Nokre ord inne i hovudet ein stad. Eit sukk. Eit hjartesukk. Eit rop. Hender som er løfta.
Hender som er falda. Bøn på kne. Bøn under dyna. Bøn på kjøkkenet. Bøn i kyrkja. Bøn på sjøen. Bøn i fjellet. Bøn når det snøar. Bøn når sola steikjer. Bøn når det stormar. Bøn når faren trugar. Bøn når vi er redde. Bøn når vi er glade. Bøn for andre. Bøn for barn. Bøn for vaksne. Bøn for sjuke. Bøn for landet. Bøn for kongen. Bøn for fred. Bøn som takk. Bøn som trygling. Tidebøn. Bøn i tide. Bøn også i utide! Liturgisk bøn. Fri bøn. Bøn med skrivne ord. Bøn med salmar. Bøn med songar. Bøn i tunger. Herrens bøn. Til Vår Far i himmelen.
Bøn er så vanskeleg.
Er det nokon som høyrer? Finst det eit svar? Er det bønesvar, eller tilfeldig det som skjer?
Gud, er du der? Min Gud, min Gud. Kvifor har du forlate meg?
Eg bad om helse. Men eg fekk sjukdom. Eg bad om liv. Døden kom.
Andre er så flinke til å be. Mine bøner er som skrap å rekne.
Andre er så flittige til å be. Eg sovnar i kveldsbøna. Eg gløymer morgonbøna.
Eg får det ikkje til!
Er nei eit bønesvar? Går det an å forstå alle nei? Går det an å tru når eg ikkje forstår?
Går det an å be med så mange spørsmålsteikn?
Bøn er himmelsk kommunikasjon.
Be.
Leit.
Bank på.
Jesus lovar å høyre. Han lovar å svare.
Orda hans er sterke.  Tør vi å tru dei? Vågar vi å bli skuffa?
Mange tok sjansen. Dei ba. Dei fekk svar. Ja. Nei. Begge svara.
Ei heil kyrkje ber. Over heile jorda. Kan det vere at så mange gjer det utan at det har meining?
I tusenvis av år har bøner stige mot himmelen. Eit guddommeleg øyre er stort nok til å høyre alt.
Eg vitnar til dei som vil tru: «Eg venta og vona på Herren. Han bøygde seg til meg og høyrde mitt rop.» (Salme 40.2)
Vente. Vone. Nøkkelord når vi ber.
Mens vi ventar og vonar står orda frå Bergpreika på denne søndagen der og blenkjer: «Kvar den som bed, han får; og den som leitar, han finn, og den som bankar på, skal det latast opp for.»
Bøn er så enkelt. Bøn er så vanskeleg.

Gravferdstale: "Hagen"

 Hagen - 1.Mos.2,8-9

.................... Hagen er død.
Om han og familien faktisk også har ein hage å stelle med heime i Eidsvåg, det har eg ikkje sjekka ut. Om hagearbeid betyr noko for dykk som i dag sørgjer, det veit eg ingen ting om. Men eg veit at no er det vår. Mange av oss finn vegen ut til vår eigen hage, og trivst med det.
Men nokre har hagen klistra fast til seg til ei kvar tid. For det er familienamnet dykkar. Det heitte også han vi no tek farvel med. Han som etter kvart skal gøymast i jorda i den vakre hagen rett utanfor stovevindauga dykkar, nemleg Eidsvåg gravplass.

Eg kan ikkje hjelpe for at tankane mine vart sette i sving då eg fekk vite namnet på han som døydde frå oss. Hagen.

Det handlar om døden. Og døden vart mennesket først kjend med i hagen.
I Paradishagen. I 1.Mos.2,8-9 les vi:Herren Gud planta i gammal tid ein hage i Eden. Der sette han mennesket han hadde forma.  Og Herren Gud lét alle slag tre veksa opp or jorda, forlokkande å sjå på og gode å eta av, og midt i hagen livsens tre og treet til kunnskap om godt og vondt.

Livet starta i ein hage. Her møter vi Adam og Eva. Først Adam. Så Eva, kvinna som vart skapt for at mannen ikkje skulle vere åleine, og for å vere ei hjelp for han. Slik talar Bibelen om dei første menneska. Vi høyrer korleis dei levde i hagen. Vi høyrer om idyllen. Om Gud som går tur i hagen i den svale kveldsvinden.

Bibelens historie om dei første menneska startar i hagen. Mellom alle slags gode tre lever menneska i Paradis, i Eden. Og der veks også livsens tre og treet til kunnskap om godt og vondt.

Men i hagen lever også slangen. Djevelen i dyreskapnad, som lokkar kvinna og mannen til å synda mot Gud. Vi les om syndefallet i 1.Mos. og om dei forferdelege følgjer det får. Først for Adam og Eva. Herren Gud viste dei ut or hagen og sette dei til å dyrka jorda som dei var tekne av, står det. Og det står meir. Her finn vi delar av det ritualet som avsluttar alle gravferder. Det var Gud som sa det då han jaga dei første menneska ut or hagen: «Støv er du, og til støv skal du venda attende.», eller som det stod i bibelomsetjinga vi kjende for nokre år sidan: ”Jord er du, og til jord skal du atter verta” (1. Mos.3,19)

Døden høyrer vi om for første gong i Paradishagen. Men det er ikkje siste gong vi høyrer om døden. Seinare har menneskeslekta bore med seg arven frå Adam og Eva. Den arven som heiter synd. Og løna for det er ingen ting å gle seg over. Løna for synda er all sjukdom, vondskap og djevelskap som vi menneske alle er smitta av, og som vi seinare må dragast med. Alt dette som i yttarste konsekvens fører døden med seg. Det som ingen av oss kjem utanom. Dette som påfører oss slik smerte i form av sorg og sakn når døden hentar våre kjære frå oss. Dette som gjer oss urolege og redde for det faktum at ein gong er det min tur til å døy. Eller din tur.

Døden møter vi i hagen. Men i hagen møter vi også ein som kjempar mot døden.

I angst og med sveittedråpar som renn som blod i ansiktet møter vi Jesus i ein annan hage: Getsemanehagen. Her bur han seg til det som snart skal møte han: svik og fangeskap, ei latterleg rettssak og grufull tortur. Og ikkje minst døden. Døden som bøter på skaden frå Adam og Eva sitt syndefall. Døden som sonar for dine og mine syndefall. Døden på krossen som vert til ei oppreising for ei heil menneskeslekt som må leve med døden som den siste fienden heilt fram til han ein gong gjer alle ting nye.

I Getsemanehagen gjev Jesus seg heilt over i Guds hand. Også han er redd for å døy. Men han ber likevel slik vi alle skulle lære oss å be:  ”- ikkje som eg vil, berre som du vil” (Matt, 26,39)

Det Jesus gjorde då han døydde, og endå meir: Då han tre dagar seinare stod opp att or grava, det gjev håp til alle oss som har fått døden tett inn på oss. Det gjer at Guds ord til dei første menneska som lydde ”Jord er du, og til jord skal du atter verta”; desse orda får ei tilføying når vi nyttar dei ved alle gravferder. Då legg vi til med håp: ”Av jorda skal du atter stå opp”

Vi trur at det Jesus gjorde då han gav seg over i Guds hand i Getsemanehagen og seinare vart krossfest på Golgata, og då han stod oppatt or grava dei la han i då han hadde anda ut på krossen - ei grav som også låg i ein hage (Johs 19,41-42); at alt dette skal verte den truande kristne til del. Også vi vonar på ei oppstode.

Og vi vonar på nytt liv. På ei nyskapt jord.

Også der kan vi rekne med at det skal vere ein hage. For slik vi på Bibelens første sider, i 1.Mos., kan lese om hagen i Eden, Paradishagen, og om livsens tre som veks der, slik møter vi treet att i Bibelens siste bok, Johs. openberring. 

Ved ei elv er det planta. Dette er treet som ber frukt tolv gonger i året. (Johs. opb. 22,2)  Treet som symboliserer det fullkomne livet. Slik som det ein gong var fullkome i Guds hage, slik skal det atter verte det i oppstoda og det nye livet. Det evige livet.

Dette er håpet den kristne kyrkja kan forkynne når døden gjestar oss. Det handlar om at ein gong skal vi gå inn i den store våren med den uendeleg vakre hagen. 

Der det er sol og mildvêr. Der hagen alltid er grøn. Der blomane alltid blømer. Der lauvet ikkje visnar og fell dødt til jorda slik vi menneske også gjer det i det tilværet vi kjenner her og no.

I det fullkomne, evige livet kan vi hauste kvar månad året rundt, vi slepp å luke ugras og vi treng ikkje bry oss om skadedyr, korkje brunsniglar som et opp nye plantar, eller slangar som fører menneska til synd og fråfall.
Vi ser fram mot, og håpar på, ei oppstode som vil ta oss tilbake til slik det var der livet starta, då alt ein gong var godt; i Paradishagen.  
AMEN.

- eg har elska dykk

4.s. i påsketida. II. 22.april 2018
Hamre kyrkje
Johs 13, 30-35

Til alle tider har det vore det vi på godt norsk kallar for ”møkkajobbar”. Arbeid det knyter seg lite prestisje til. Ofte er det arbeid som er lågt betalt. Det kan gjerne òg vere tungt og slitande arbeid. Men det er ting som må gjerast. Om det ikkje vert gjort, stoggar samfunnet opp. Difor er det så synd at den type arbeid har så negativ klang. Det er leit at så få vil gå inn i dette.

Som sagt – slik har det vore til alle tider. Også på Jesu tid.
Ein av møkkajobbane den gongen var eit arbeid fine folk overlet til tenarar og slavar; nemleg å vaske føtene til gjestar som kom på besøk i ein heim. Gjestane steig inn i huset, støvete og sveitte og med skitne føter som i opne sandalar hadde traska på gater og vegar som så langt frå var reine og skinande.
Då var det vanleg at slavane og tenarane kom til. Dei hadde med seg vaskefat og handdukar og gjorde ein av møkkajobbane i tida – fotvaskinga.

På denne søndagen møter vi Jesus slik det er fortalt om han i det 13.kap i Johs.evang. Han er i ein viktig samtale med læresveinane.
Men vi har ikkje lese det som er fortalt i innleiinga av dette kapitlet. Der står det å lese om korleis Jesus utførte denne møkkajobben. Han – meisteren og herren – la seg på kne framfor læresveiane og vaska føtene deira. Den eine etter den andre vaska han. Han vaska Peter til protestar og diskusjon. Han vaska dei andre. Han vaska Judas. Svikaren. Judas som han så sette seg til bords med og delte brødet med, nattverdbrødet, før Judas strauk på dør for å gjere si vonde gjerning. Svike Jesus. Peike han ut og gje han over til soldatane for tretti sølvpengar.

Dette er bakteppet eller bakgrunnen for samtalen vi i dag har lese. Samtalen mellom Jesus og læresveinane hans. Samtalen der Jesus kjem med dei utfordrande orda:
”- Eit nytt bod gjev eg dykk: De skal elska kvarandre. Som eg har elska dykk, skal de elska kvarandre. På det skal alle skjøna at de er mine læresveinar: at de har kjærleik til kvarandre.»

Elske kvarandre. Det er eit bod. Slik vil Jesus at vi skal leve i lag. Vi skal elske kvarandre.

Kristendom er kjærleikens religion. Kristen tru er å tru på han som elska. Høgare og sterkare enn nokon har gjort, elska Gud. Gud elska ved å ofre. Gud elska ved å ofre Jesus – sin einaste son for menneske som rett og slett ikkje var elskverdige.
Og slik Gud elska, slik elska også Jesus.  Jesus demonstrerte for oss kva kjærleik betyr. Det er så mykje meir enn ord. Det er så mykje meir en kjensler. Å elske er noko aldeles anna enn erotikk, sjølv om mange vil kople nettopp desse to omgrepa saman.
De skal elska kvarandre. Som eg har elska dykk, skal de elska kvarandre.

Åra har gått sidan den fæle terroren ramma oss på Utøya og i Oslo i 2011.
Vi veit at nettopp her på Osterøy fann vi offer for desse ugjerningane.
Men eg trur likevel at mange av oss enno hugsar eit kort sitat som gjekk verda over nokre dagar seinare. Kronprins Haakon heldt ein fabelaktig god tale ein av dei første dagane etter at mannen med hatet hadde gjort sine ugjerningar.
«I kveld er gatene fylt av kjærlighet»  sa kronprinsen den gongen. Og Haakon snakka sant, akkurat den dagen.

Men er orda hans sanne i dag, snart sju år seinare? Er det kjærleik som fyller mannen i gata i dag? Er det kjærleik vi viser kvarandre?

Jesus viste oss kva sann kjærleik er. Først ved å gjere ein møkkajobb som få likte å gjere. Men deretter – og langt sterkare – ved å gå i døden for alle menneske, både for dei som elska han og for dei som hata han.
Som eg har elska dykk, skal de elska kvarandre.

Slik Jesus viste oss det, slik skal også vi gjere!

Kva gjer vi? For det første: Mange av oss gjer rett og slett ikkje møkkajobbane. Vi er for fine til det. Vi giddar ikkje. Vi orkar ikkje. Sjølv om det er viktige jobbar som nokon må gjere til beste for fellesskapet vi alle nyt godt av, så nektar mange å jobbe med det dei opplever som lite attraktivt.  Vi går heller på NAV.
Men endå verre: Det kjem folk til oss som meir enn gjerne vil gjere det mange nordmenn synest dei er for gode til. Folk frå land nær oss, eller folk frå land langt borte. Folk som ber til vår felles Far i himmelen og folk som ber til Allah. 

Og når dei kjem, bl.a for å gjere jobbar vi ikkje vil gjere sjølve,  møter vi dei ofte på uanstendig vis. Vi møter nokre av dei utan velkomst. Utan kjærleik. Av og til med hat.

Set deg ned ved PC’en din når du kjem heim. Klikk deg inn på eit avisoppslag som omhandlar innvandrarar, og sjå kva folk skriv i kommentarfeltet. Ikkje ein og annan skribent. Men flokkar av folk.  Mykje av dette har ei form som eg ikkje vil sitere frå ein preikestol i ei kyrkje. Men du kan lese det sjølv – om du orkar.

"I kveld er gatene fylt av kjærlighet" sa kronprins Haakon.
Som eg har elska dykk, skal de elska kvarandre, sa Jesus.

Frå kyrkja si side er vi framleis stolte over det vi såg av det norske folk i møte med terroren.
Og i dag er det heldigvis slik at eit stort fleirtal av folket med glede ser at det blømer rundt oss når vi får kollegaer på kontoret ved sida av mitt, som ekspeditørar i butikken, eller som sjåfør på bussen vår; kollegaer som kom hit utanfrå og som hjelper oss med å gjere landet vårt til ein endå betre stad å bu. Ikkje berre ved å gjere møkkajobbane for oss, men like mykje for å fylle opp dei tomme rom der arbeidskraft trengst, og for å gjere samværet rikare for oss alle.

Dette er å elske kvarandre. Å helse velkomen, Ta i mot med opne dører.
Men det er mykje meir som også handlar om å elske kvarandre.

Kyrkjemøtet vart avslutta i veka som gjekk. Ved avslutninga av kyrkjemøtet den 16.april, var det siste dei gjorde å sende ein gripande og samrøystes resolusjon til vår statsminister. Denne hadde overskrifta «Vis gjestfrihet»
Eg vil sitere litt frå dette som vårt topporgan i kyrkja vår nettopp har lagt inn over oss alle gjennom denne meldinga til statsministeren:

Europa lammes av økende fremmedfrykt. Gjerder settes opp. De fleste kommer seg ikke videre. Redde og slitne drives de fra skanse til skanse. Flyktningkrisen er ikke i Norge. Vi tok imot ca. 3000 kvoteflyktninger i fjor. Flyktningene kommer til Hellas, Italia, Libanon, Uganda og andre naboland til de konfliktfylte områdene.
…
Kirken er en håpsbevegelse. Den skal være en protestbevegelse mot urett. Det er mange som er redde, men den oppstandne Jesus sa til sine disipler: Frykt ikke! Fatt mot!
I en verden der mange lider er ikke svaret å distansere seg fra lidelsene og bygge murer. Kirken kan ikke leve med det!
………..
Derfor sier vi til folk og menigheter:
Vis gjestfrihet! Vær håpets stemme og hender!
Vis mot og engasjement, i lokalsamfunnet og i samfunnsdebatten!
Kjære statsminister:
Vær modig! Vis gjestfrihet i ord og handling. Sørg for en anstendig flyktning- og asylpolitikk.
Det dere gjør mot en av disse mine minste gjør dere mot meg, sa Jesus til oss.

Så tilbake til det vi har lese i tekstordet i dag:

Som eg har elska dykk, skal de elska kvarandre, sa Jesus.
Lista ligg høgt når vi skal elske kvarandre. Han elska ved å gå i døden for oss. Han elska ved å bere syndene våre med seg inn i dommen. Han elska med ei kraft som var stor nok  til å vinne over dødsriket og kreftene der og stige ut  att i lyset og dagen frå gravmørket.
 Ein slik kjærleik er overmenneskeleg. Den er guddommeleg. Ingen av oss vil makte fullt ut å elske slik.

Men utfordringa frå Jesus er der like fullt. Vi skal ikkje flytte lista lågare. Vi skal heller strekkje oss høgare. Mot det fullkomne. Dit når vi ikkje før Jesus i sin nåde tek oss inn i sitt evige rike.

Til det skjer skal vi lytte til Meisterens ord. Som eg har elska dykk, skal de elska kvarandre

Og så skal vi minnast orda til han som ein gong skal verte kongen i landet vårt:
” I kveld er gatene fylt av kjærlighet”

 I dag og i kveld og i morgon må vi fylle gater og vegar, heimar og hus, kyrkjer og nasjonar med kjærleik. Det er bodet frå Jesus som i dag fornyar sitt kall til at vi skal vere hans læresveinar: ”- Eit nytt bod gjev eg dykk: De skal elska kvarandre. Som eg har elska dykk, skal de elska kvarandre. På det skal alle skjøna at de er mine læresveinar: at de har kjærleik til kvarandre.»

Amen

Gjennom porten

3. søndag i påsketida II. 15.04.2018
Biskopshavn
Johs. 10,1-10

Av og til skjer det noko som ein hugsar lenge.
Mange av oss hugsar framleis den gamle paven. Eg tenkjer ikkje på den gamle tyske paven som enno lever. Men den gamle polske paven, Johannes Paul 2. Han døydde i påska i 2005.

Då dei som stod ved dødsleiet hans forstod kva veg det gjekk, sende Vatikanet ut ei kort melding som eg den gongen merka meg, og som eg tenkte: Dei orda må eg hugse.
Så enkle. Så vakre, ved inngangen til påskehelga det året:

”I natt åpner Kristus døren for paven”

Orda er truleg formulerte av ein eller annan kardinal i den katolske kyrkja.

Men kan det seiast vakrare om eit truande menneske som ligg for døden?

Kristus opnar døra.

Han som har stått i sentrum som sigerherren over døden gjennom påska vi har lagt bak oss, han opnar vegar gjennom døden og inn til sitt evige rike.

Det er nettopp om dette det handlar i det som er preiketekst i kyrkjene våre denne søndagen også.

I preiketeksten har vi altså lese kva Jesus seier om seg sjølv: «Eg er porten inn til sauene. Den som går inn gjennom meg, skal verta frelst»

Eg har lese denne teksten fleire gonger, og synest at den er ein smule forvirrande. Det er så mange moment som vert kasta fram. Vi les om han som skulle vere hyrding, men som er ein tjuv og ein røvar og som aldri brukar porten, men som vel andre vegar når han skal inn til sauene.

Vi høyrer om ein portvaktar, og om ein sann og ekte hyrding som går føre og leier sauene sine.
Og så les vi altså at Jesus kallar seg sjølv for porten, eller døra, som det tidlegare stod i bibelteksten. Porten inn til sauene.

Og den same Jesus kallar seg ikkje berre for døra, men også for den gode gjetaren, den gode hyrdingen, i dei versa som startar der vår preiketekst sluttar.

Det er altså veldig mange innfallsvinklar til sjølve teksten.
Vi kan ikkje drøfte alt som står der.

Men eg vi seie noko om to ting: Først dette: Jesus er porten eller døra. Ein port inn til det evige. Til det gode. Til det trygge. Gjennom han må vi gå i følgje med den gamle paven frå Polen. Frå hans kyrkje kunne dei seie då han skulle dø:
”I natt åpner Kristus døren for paven”

Jesus er porten som fører inn til det evige livet. Det som er ei opning i dødens trugande vegg. Ingen kan kome gjennom veggen som skil dette livet og det evige livet hjå Gud på andre måtar enn å gå gjennom porten eller døra som Jesu omtalar slik: : Eg er porten. Den som går inn gjennom meg, skal bli frelst,

Det Jesus formidlar til oss gjennom desse orda er langt på veg det same som vart uttrykt mens ei heil verd venta på at paven skulle døy: "I natt åpner Kristus døren for paven!"

Det skin eit forventningsfullt lys frå desse orda. Vi skimtar noko uendeleg vakkert gjennom ei open dørsprekk. Vi skimtar det evige. Vi veit ikkje heilt korleis det er der inne, men vi forstår at bak den døra finn vi dei frelste. Den som går inn gjennom meg, skal verta frelst, seier Jesus.

I dag var vi vitne til ein annan som vart boren gjennom porten. Ikkje fordi han skulle døy. Men fordi livet ligg framfor det vesle dåpsbarnet. Vi bar han gjennom den porten som heiter dåpen, inn til eit livssamfunn med Jesus, som vi må be om skal vare til dette barnet vert like gammal som dei fleste er, som døyr frå oss.

Gjennom dåpen vart denne guten ein del av den flokken som Jesus med litt kronglete ord kallar for flokken som skal vaktast og vernast. Lik sauer som kjenner røysta til gjetaren og følgjer han på trygge og gode stigar.

Til denne flokken høyrer vi alle som er døypte i Jesu namn som er ein del av hans kyrkje.

Til alle oss vil eg  peike på det andre hovudpunktet som er viktig for meg å understreke nå eg har lese dette avsnittet frå Johs. 10.
Det står noko om ein framand gjetar. Ein som sauene ikkje kjenner, og som dei ikkje vil følgje.
Slik vil dei etter kvart hamne på ville vegar.
Ikkje berre den eine sauen, men kanskje heile flokken.

Sjå på biletet på framsida av gudstenesteprogrammet i dag.
Det er eit måleri som er meir enn 160 år gammalt, frå England. Dette vakre nabolandet vårt som har ein slik mektig kystnatur.
Eg har gått fotturar i engelske nasjonalparkar og blir mektig imponert over klippene. Eg har stått på kanten av dei hoggbratte bergknausane som styrtar i havet nedanfor.
Og der kunne eg også sjå sauene som beitar på slike stader. Dei syntes å vere tallause.

William Holman Hunt måla sauer på beite ved «Our English Coasts». Ein heil flokk. Det ser ut til at dei har det fint. Dei beitar på fruktbare område. Blomstene er fine i fargane. Men klippene er der også. Stupbratte. På kanten av desse har saueflokken vagla seg. Utan å forstå fårane ved å vere akkurat er.

Ein som ikkje er der på måleriet er gjetaren. Hyrdingen.
Er det fordi det er ein framandkar som sauene ikkje vil følgje?
Og så tar dei i staden ut på eiga hand. Det er ikkje berre ein einsleg sau som kan berast heim på gjetaren sine skuldrer, slik søndagsskulemotivet av den gode hyrding gjerne framstiller det. Her er ein heil saueflokk på farlege avvegar.

Eg såg dette bilete på trykk i Vårt Land no sist fredag.
Med ein gong eg såg det, tenkte eg: Er dette situasjonen for vår kyrkje nett no?
Ein flokk av slike som høyrer Jesus til. Slike som gjekk inn gjennom den rette porten og vart ein del av hans truande flokk då vi vart døypte.
Men på vår veg fram gjennom livet har vi på ein eller anna måte rota oss bort frå gjetaren vår. Vi har høyrt framande stemmer som kalla på oss. Vi kom bort. På avstand. Vi høyrer ikkje lenge på han som er den gode gjetaren som er villig til å ofre livet for mi skuld, for di skuld.

Eg sa at eg har stått på slike klippekantar i England som dei vi ser på det gamle maleriet. Ja, der eg stod var det faktisk endå høgare og endå brattare enn det vi ser på bildet.

Berre tanken på å ramle utfor gjev meg sug i magen.

Eg har litt sug i magen på vegne av oss alle i den tida vi lever i.
Eg vågar ikkje å tenke tanken heilt ut når eg vert teken med på tur av ein kunstnar til den engelske kysten akkurat i dag.
Saueflokken er så tydeleg. Ikkje noko nonfigurativt, vanskeleg tilgjengeleg bilete.
Men tankane det skaper når eg samstundes veit at Jesus kallar sin flokk, si kyrkje, nettopp for sauer, dei tankane gjer i alle fall at eg ikkje sovnar i likesæle akkurat i dag.

I staden vender eg tilbake til bibelteksten.

Det står om ein port. Ein port, eller ei dør, som er eit bilete på Jesus.
Eg takkar for at nokon ein gong bar meg gjennom den porten då eg for mange år sidan vart døypt.
Eg er innanfor, og skjerpar hørselen for å høyre kva gjetaren der inne, på den andre sida av porten seier. Det må vere den rette hyrdingrøysta. Den som kalla på meg den aller første dagen.

Han seier noko om å følgje han.

Eg ser framover. Eg veit ikkje kor langt det er til vegs ende. Men eg veit at også der er det ein port.
Eg ber gjetaren føre meg trygt dit. Eg ber om at korkje eg eller andre i flokken må hamne utanfor stupet.
Eg ber om at eg kan kome inn dit eg trur paven fann vegen for mange år sidan. Mange andre har gått gjennom porten, både før og seinare.
Ein gong må det lyde når eg skal nærme meg målet, porten: «»I natt vert døra opna for…»

AMEN